Enig lef is Eyskens nooit vreemd geweest. Maar het is pijnlijk dat hij als econoom een doemscenario voorhoudt dat kant noch wal raakt. Eyskens zou toch moeten weten dat de crisis van de euro te wijten is aan het ontbreken van een economisch beleid op Europees niveau. Met zijn stemadvies treedt Eyskens in de voetsporen van de Brugse bisschop Emiel-Jozef de Smedt die in 1958 op de kansel een herderlijke brief liet voorlezen waarin kiezen voor de Volksunie tot een zware zonde werd verklaard. Je zou verwachten dat mensen als Eyskens beseffen dat de grenzen van het Belgische systeem zijn bereikt en dus enkel structurele maatregelen een uitweg kunnen bieden. Maar neen, de minister van Staat houdt het liever op een blijvend aanmodderen. Daardoor dient hij zeker niet de belangen van het volk, ook al luidt de wapenspreuk van de burggraaf paradoxaal ‘Voor ’t volk’.

Spijtig genoeg staat Eyskens niet alleen. Ook  andere onheilsprofeten haalden hun mosterd bij De Smedt. ACV-leider Luc Cortebeeck raadt de kiezer aan op ‘verantwoordelijke partijen’ te stemmen, in zijn ogen CD&V, SP.A en Groen! en met enig voorbehoud ook nog Open VLD. ACW-topman Jan Renders haalde zwaar uit naar de ‘koppige extremisten’ die een krachtig sociaal-economisch beleid in de weg zouden staan. Het is een publiek geheim dat de top van het ACV en het ACW vasthoudt aan de institutionele status quo uit vrees voor een verminderde zeggenschap in een autonoom Vlaanderen. Nochtans hoeft een ver gaande staatshervorming helemaal niet te leiden tot minder inspraak van de arbeidersbeweging.

Het is pijnlijk dat Eyskens, Cortebeeck en Renders de sociaal-economische motieven voor de splitsing van BHV en een ruime staatshervorming uit de weg gaan. De splitsing kan een einde maken aan de sociale verdringing van Vlamingen uit hun Vlaams-Brabantse leefwereld. Bovendien  is een ver strekkende aanpassing van de staatsstructuur in confederale zin een absolute voorwaarde voor het behoud van ons welvaart- en welzijnniveau. Alleen zo kunnen we solidair blijven met onze naaste en verdere buren.

Eenieder stemt in eer en geweten. Maar laten we niet vergeten dat de patstelling die heeft geleid tot de vervroegde stembusgang veroorzaakt is door het Franstalige non. Op dit scharnierpunt moeten de Vlamingen duidelijk maken dat het uit moet zijn met deze blokkades.

Philippe Haeyaert
Algemeen voorzitter
Juni 2010